Jerzy Konikowski

Obrona sycylijska: propozycja dla czarnych w wariancie zamkniętym [B23]
 

1.e4 c5 2.Sc3

Ruchem tym  białe ustaliły swe plany: tymczasowa rezygnacja z ruchu d2-d4 i utrzymanie zamkniętego charakteru gry. O przewagę zamierzają białe walczyć w późniejszej fazie partii.

2...Sc6

Najlepsza odpowiedź: skoczek wzmacnia kontrolę nad punktem d4.

3.g3

Fianchetto gońca na diagonali a8-h1 należy do głównego planu gry białych. Spotyka się także inne kontynuacje:

I. 3.Sf3 e5 4.Gc4 (Niewiele obiecuje białym 4.g3 g6 5.Gg2 Gg7 6.0-0 Sge7 7.d3 0-0 8.Ge3 d6 z aktywną grą czarnych, które są już gotowe po f7-f5 do kontrakcji na skrzydle królewskim.) 4...Ge7 5.d3 d6 6.0-0 Sf6 7.Sg5 (Z ideą f2-f4.) 7...0-0 8.f4 exf4 (Można najpierw ruchem 8...h6!? wyrzucić skoczka z aktywnej pozycji.) 9.Gxf4 h6 10.Sf3 Ge6 11.Hd2 (Lub 11.Sd5!? Gxd5 12.exd5 Sa5 13.Sh4 g5 14.Sf5 gxf4 15.Sxh6+ Kh7 16.Sf5 Wg8 17.He1 Wg5 18.Sxe7 We5 19.Hh4+ Kg7 20.Wxf4 Hxe7 21.Waf1 Sh5! 22.Hg4+ Hg5 23.Wxf7+ Kh6 24.Hd7 He3+ 25.W1f2 He1+ 26.Wf1 He3+ z wiecznym  szachem.) 11...d5 12.exd5 Sxd5 13.Gxd5 Gxd5 14.Wae1 Ge6 z pełnowartościową grą czarnych.

II. 3.Sge2 e5!? (Po 3...Sf6 lub 3...g6 może nastąpić 4.d4!) 4.Sd5 Sce7 (Inną możliwością jest 4...g6 5.Sec3 a6 6.a4 Gg7 7.Gc4 Sge7 8.0-0 0-0 9.d3 Sxd5 10.Sxd5 d6 11.Ge3 Kh8 12.Hd2 Ge6 13.c3 Wb8 i teraz czarne mają do dyspozycji dwa plany: ruchem f7-f5 rozpocząć aktywną akcję na prawej flance lub po b7-b5 być aktywnym na drugiej stronie szachownicy.) 5.Sec3 Sxd5 6.Sxd5 Sf6 7.Gc4 Ge7 8.d3 d6 9.0-0 Ge6 10.f4 Gxd5 11.exd5 exf4 12.Gxf4 Hd7 13.a4 a6 14.Hf3 0-0 15.a5 Sg4 16.c3 Se5 17.Gxe5 dxe5 18.He4 Gd6 19.Wf5 f6 z przygotowaniem g7-g6, f6-f5 i obustronnymi szansami (różnokolorowe gońce).

3...g6

Goniec wzmocni nacisk na pole d4.

4.Gg2 Gg7 5.d3 d6 6.f4

Najczęściej stosowany ruch w praktyce turniejowej. Białe planują aktywne działania na skrzydle królewskim po g3-g4 i f4-f5. Często grywa się także 6.Ge3 itd.

6...e6

Spotyka się także 6...Sf6, co jednak zasłania linię działania gońca g7. Ja polecam ruch w tekście. Czarne stawiają następnie skoczka z g8 na e7 i tym samym utrzymują kontrolę nad punktem d4.

7.Sf3 Sge7 8.0-0 0-0 9.Ge3

Przygotowuje d3-d4. Inne ruchy nie stanowią niebezpieczeństwa dla czarnych: 9.Gd2 Wb8 10.Wb1 b5 11.a3 c4 (11...a5 12.a4 b4 13.Sb5 Ga6 z obustronnymi szansami) 12.Ge3 (12.dxc4 bxc4=+) 12...d5 13.dxc4 bxc4 14.Sd4 Sxd4 15.Gxd4 dxe4 16.Gxg7 Kxg7 17.Sxe4 Sf5 z groźbą Hd8-b6+ i Sf5-e3. Według Rogozenki czarne mają aktywną grę. Lub 9.Se2 Wb8 10.c3 (10.d4 cxd4 11.Sfxd4 Hb6 12.Ge3 Hxb2 13.Hd3 Hb4 14.Wab1 Ha4 z przewagą czarnych) 10...b5 11.d4 b4 12.dxc5 dxc5 13.Hxd8 Wxd8 14.Ge3 bxc3 15.bxc3 Ga6 16.Wae1 (Po 16.Wfe1 Gxe2 17.Wxe2 Gxc3 18.Wc1 Sd4 19.Wf2 Gb4 czarne stoją lepiej.) 16...Gd3 17.e5 c4 18.Wf2 Sd5 i czarne mają dobre perspektywy.

9...Sd4

Ten ruch jest logiczną kontynuacją planu czarnych: utrudnienie manewru d3-d4. Ciekawą możliwością jest tutaj 9...b6!? i teraz: 10.Gf2 (10.d4 Ga6 11.Wf2 Hc7 12.a4 Wad8 13.Sb5 Gxb5 14.axb5 Sxd4 15.Sxd4 cxd4 16.Gxd4 e5 17.Gc3 exf4 18.Gxg7 fxg3! 19.hxg3 Kxg7 20.Hd4+ f6 21.c4 Wf7 22.Gh3 d5! 23.exd5 Hxg3+ 24.Gg2 Sf5 ze znakomitą grą czarnych) 10...Ga6 (10...Gb7 11.Hd2 Hd7 12.d4 cxd4 13.Sxd4 Sa5 14.Wad1 Sc4 15.Hc1 Wac8 16.b3 Sa5 17.Sce2 f5 18.exf5 Gxg2 19.Kxg2 gxf5 z mniej więcej równymi szansami) 11.Hd2 Hd7 12.Wae1 Wae8 13.g4 f5! 14.gxf5 exf5 15.Gh3 d5 16.e5 Sd8 17.Se2 d4 18.Gg2 Se6 19.h4 Gb7 i czarne mają dobre szanse, Spasski-Atalik, Tallinn 1998.

10.Gf2

Z groźbą Sf3xd4. Inne plany:

I. 10.Wb1 (Z zamiarem po 11.Se2 przegonienie czarnego skoczka.) 10...Wb8 11.Se2 Sxf3+ 12.Gxf3 b6 13.g4 f5! (To jest prawidłowa reakcja na agresywny ruch białych.) 14.Sg3 d5!? 15.He2 Hd7 16.gxf5 exf5 17.e5 d4 18.Gd2 Ga6 (18...Gb7!?) 19.b4 Ha4 20.c4 b5 (Interesujące jest 20...dxc3!? 21.Gxc3 Wbd8 22.Wfd1 Sd5 23.Gxd5+ Wxd5 24.e6 Gxc3 25.e7 Hd7 26.exf8H+ Kxf8 z rekompensatą za jakość.) 21.cxb5 Hxb5 22.Wb3 c4 23.dxc4 Hxc4 24.Wfb1 Hxb3 25.Wxb3 Gxe2 26.Sxe2 Wfd8 27.Kf2 Wbc8 28.Wd3 Wc2 z aktywną grą czarnych.

II. 10.e5 (Ten ruch wiedzie do dużych komplikacji.) 10...Sef5 11.Gf2 Sxf3+ 12.Hxf3 (12.Gxf3 dxe5 13.fxe5 Gxe5 14.Gxc5 Gd4+ jest dobre dla czarnych) 12...Sd4 13.Hd1 dxe5 14.fxe5 Gxe5 15.Se4 f5 16.Sxc5 f4 17.c3 (17.gxf4 Gxf4 18.c3 Sf5 19.He2 Hd6 20.h3 Gh2+ 21.Kh1 Gg3 22.Se4 Gxf2 23.Wxf2 He7 24.Kg1 Gd7 25.Waf1 Gc6 26.d4 Wae8 27.Hg4 Gd5 28.b3 b6 29.Hf4 e5 i czarne wyrównują grę, Starostits-Zozulia, Condom 2004.) 17...f3 18.cxd4 fxg2 19.Kxg2 Gxd4 20.Gxd4 Wxf1 21.Hxf1 Hxd4 22.Hf2 Hxf2+ 23.Kxf2 b6 24.Se4 Ga6 25.Ke3 Wc8 26.Sc3 Wd8 27.d4 Kg7 z równą końcówką, Koch-Lautier, Besancon 1999.

10...Sec6 11.Sxd4 Sxd4 12.e5

Chodzi o pole e4 dla skoczka. Inną ideą jest 12.Wb1 (Białe zamierzają zagrać Sc3-e2 i dlatego wieża broni pionka b2.) 12...Gd7 13.Se2 Ha5 (W partii El Debs-Lima, Sao Paulo 2005, nastąpiło: 13...Ga4!? 14.b3 Gc6 15.c4 Sxe2+ 16.Hxe2 He7 17.Wbd1 Wad8 18.Ge3 f5 19.exf5 exf5 20.Gxc6 bxc6 21.Hf3 Hxe3+ 22.Hxe3 Gd4 23.Hxd4 cxd4 24.Wfe1 Wfe8 25.Kf2 Kf7 z równą końcówką.) 14.Sc1 (Lub 14.c3 Sxe2+ 15.Hxe2 Hxa2 16.e5 Hb3 17.exd6 Wfc8 18.f5 gxf5 19.g4 Gc6 20.Gh4 fxg4 21.Hxg4 f5 22.Hg3 Kh8 z ostrą grą. Partia zakończyła się później remisem, Spasski-Miles, Gjovik 1983.) 14...Ga4 15.b3 Gc6 16.Ge1 Ha3 17.c3 Sb5 18.Se2 f5 i czarne utrzymały równą grę, Spasski-Adorjan, Gjovik 1983.

12...dxe5 13.fxe5 Gxe5 14.Se4 f5 15.Sxc5 Hd6

Próbowano także 15...Hc7. Ruch w tekście wydaje się logiczniejszy.

16.b4

Po 16.Sa4 nastąpi 16...f4! 

16...Sc6 17.Wb1 Gd4 18.He1

Broni przed biciem na b4. Z taką samą ideą jest 18.Hd2: 18...Gxf2+ (18...a5 19.Gxc6 Gxf2+ 20.Hxf2 bxc6 z planem e6-e5. Wydaje mi się, że białe mając silnego skoczka na c5 mają lepsze perspektywy.) 19.Hxf2 Wb8 20.a3 b6 21.Sb3 Gb7 22.d4 Sd8 23.c4 Sf7 24.Gxb7 Wxb7 25.He3 e5 26.dxe5 z remisem, Spasski,-Hjartarson, Niemcy 1991.

18...a5 19.c3 Gxf2+ 20.Hxf2 axb4 21.cxb4 b6 22.Sb3 Wb8 23.a3 e5
z planem Gc8-e6 i biciem na b3 w celu opanowania pola d4. W tej pozycji obie strony mają jednakowe szanse, A.Rodriguez-Juarez Flores, Cali 2001.

Podsumowanie: plan z rozwojem skoczka 7...Sge7 daje czarnym dobre perspektywy na równą grę. Na uwagę zasługuje 9...b6!? (zamiast standartowego ruchu 9...Sd4), który wydaje się silną alternatywą. Ogólnie teoria twierdzi, że w zamkniętym wariancie czarne nie powinny się obawiać o swój los.